PROTOCOL-ONEKies je tijd

Peesrevalidatie & fotobiomodulatie

Roodlichttherapie bij achillespeesklachten: helpt het naast oefenen?

Door Protocol-One

Roodlichttherapie, ook photobiomodulation genoemd, kan bij sommige peesklachten op korte termijn pijn verminderen. Voor de achillespees is niet overtuigend aangetoond dat lichtbehandeling iets toevoegt aan een goed opgebouwde peesbelasting of de terugkeer naar hardlopen versnelt. Oefenen blijft de basis; rood licht is hooguit een aanvullende optie met onzekere meerwaarde.

De pees heeft vooral een passende trainingsprikkel nodig

De achillespees krijgt bij lopen en springen herhaald kracht te verwerken. Wanneer die belasting hoger is dan de pees op dat moment verdraagt, kunnen pijn en ochtendstijfheid ontstaan. Langdurig alle belasting vermijden vertelt weinig over wat de pees inmiddels aankan. Een richtlijn uit 2024 adviseert peesbelastende oefening als eerste behandeling bij midportion-achillespeesklachten, met een belasting die zo hoog is als iemand verdraagt. De oefenvorm kan verschillen; de opbouw hoort aan klachten, functie en sportdoel te worden aangepast.

Dat advies gaat over peesklachten in het middendeel van de achillespees en is geen individueel oefenschema. Het maakt wel duidelijk waar een aanvullende behandeling zich toe moet verhouden: helpt zij iemand de nodige belasting beter uit te voeren, of wordt zij aangeboden alsof de pees zonder die belasting herstelt?[1]

Roodlichttherapie is een verzamelnaam voor verschillende protocollen

Photobiomodulation gebruikt rood of nabij-infrarood licht, bijvoorbeeld via een laser of led. Dat maakt apparaten en behandelingen nog niet onderling vergelijkbaar. In studies verschillen onder meer golflengte, hoeveelheid energie, behandelduur, plaatsing en aantal sessies. Een review van vijftien meta-analyses vond geen standaardprotocol voor photobiomodulation. Gewoon rood licht, zonlicht of een thuispaneel is daarom niet automatisch dezelfde behandeling als de laserinstellingen die in een onderzoek zijn getest.

Een verklaring over cellen of energieproductie kan een biologisch mechanisme beschrijven, maar bewijst niet dat een sporter minder pijn heeft, een pees sneller herstelt of eerder weer kan springen. Daarvoor zijn uitkomsten zoals pijn, functie en sporthervatting nodig.[3]

Een mogelijk pijneffect is niet hetzelfde als extra waarde naast oefenen

Een systematische review uit 2025 bundelde 35 gecontroleerde onderzoeken naar laserbehandeling bij peesklachten. In een analyse van vijftien gerandomiseerde onderzoeken met 581 deelnemers was de pijn op korte termijn gemiddeld gunstiger dan bij minimale behandeling. De review onderzocht pijn en vergeleek met minimale zorg; daarmee is niet vastgesteld dat laser boven op progressieve oefentherapie een merkbaar voordeel heeft. De volledige review was niet toegankelijk; deze cijfers en conclusie zijn overgenomen uit het gepubliceerde abstract.

Een andere, volledig beschikbare overzichtsreview bekeek vijftien meta-analyses met samen meer dan 9.000 deelnemers en 35 uitkomsten. Geen enkele uitkomst had volgens de auteurs bewijs van hoge zekerheid. Voor peesklachten als brede groep was er een klein pijnverschil met lage bewijskracht; voor achillespeesklachten vond hun heranalyse geen statistisch aantoonbaar effect. De uitkomsten uit reviews lopen dus uiteen, mede doordat aandoeningen, vergelijkingen en lichtprotocollen verschillen.[2][3]

Onderzoek bij de achillespees laat geen duidelijke extra winst zien

In een gerandomiseerde studie uit 2024 kregen zestig volwassenen met midportion-achillespeesklachten dezelfde excentrische oefeningen, aangevuld met echte of placebo-laserbehandeling. Beide groepen verbeterden gedurende 24 weken, maar de onderzoekers vonden op geen van de meetmomenten een statistisch overtuigend verschil tussen de groepen. De studie was relatief klein en onderzocht één specifiek laser- en oefenprotocol. Zij sluit dus niet elke mogelijke toepassing uit, maar ondersteunt geen belofte dat laser boven op deze oefeningen extra herstel oplevert.

Een studie uit 2025 volgde 46 hardlopers met al langer bestaande niet-insertionele achillespeesklachten. De groepen kregen oefenbelasting, oefenbelasting plus radiale drukgolven, of oefenbelasting plus drukgolven én photobiomodulation. Na drie maanden verbeterde de drukgolfgroep meer dan de oefengroep op de VISA-A-vragenlijst. De combinatie met licht liet geen statistisch aantoonbaar voordeel zien ten opzichte van alleen oefenen. Omdat er geen aparte groep was met uitsluitend oefening plus licht, en de combinatie ook drukgolven bevatte, kan deze studie de zelfstandige bijdrage van rood licht niet bepalen. De publicatie was ten tijde van deze beoordeling alleen als abstract geraadpleegd.[4][5]

Beoordeel de behandeling aan wat je weer kunt doen

Bij een peesklacht is een lagere pijnscore na een sessie niet automatisch een teken dat de pees meer belasting aankan. Kijk ook naar de beweging die voor jou relevant is: lukt het geplande oefenwerk, kun je de belasting in de tijd opbouwen en hoe reageert de pees daarna? Een aanvullende behandeling is pas praktisch interessant als zij een betekenisvolle functie-uitkomst verbetert zonder de opbouw van belasting te verdringen.

Bespreek daarom wat je met roodlichttherapie wilt bereiken en hoe je merkt of dat doel wordt gehaald. Houd de oefen- en trainingsbelasting in beeld; verander niet tegelijk meerdere onderdelen als je wilt begrijpen waarop je reactie volgt. De onderzoeken geven geen universeel aantal sessies of gegarandeerde termijn voor herstel. Aanhoudende of toenemende pijn, ochtendstijfheid of verlies van functie vraagt om een herbeoordeling van de klacht en de belasting, niet automatisch om meer lichtbehandelingen.

Wie meer wil lezen over het verschil tussen een prettiger gevoel en aantoonbaar herstel kan ook het artikel over rekken na het sporten bekijken.

Literatuur en bronnen

  1. Chimenti et al. Achilles Pain, Stiffness, and Muscle Power Deficits: Midportion Achilles Tendinopathy Revision (2024)

    Journal of Orthopaedic & Sports Physical Therapy. Richtlijnherziening voor midportion-achillespeesklachten; samenvatting en aanbeveling over peesbelastende oefening geraadpleegd, geen volledige tekst beschikbaar.

  2. Yap & Lim. Shedding more light on the short-term effect of low-level laser therapy on pain in tendinopathy (2025)

    Journal of Back and Musculoskeletal Rehabilitation. Online gepubliceerd op 29 mei 2025; zoekactie tot januari 2025. Systematische review/meta-analyse van 35 gecontroleerde onderzoeken. Alleen abstract geraadpleegd; de gerapporteerde pijnuitkomst vergelijkt met minimale behandeling.

  3. Son et al. Effects of photobiomodulation on multiple health outcomes: an umbrella review of randomized clinical trials (2025)

    Systematic Reviews. Online gepubliceerd op 6 augustus 2025. Volledige tekst geraadpleegd: 15 meta-analyses, 204 oorspronkelijke RCT's en 35 uitkomsten; geen enkele uitkomst had hoge bewijskracht. Protocols en aandoeningen verschillen sterk.

  4. Shriya et al. Effectiveness of Low-Level Laser Therapy Combined With Eccentric Exercise in Treating Midportion Achilles Tendinopathy: A Randomized Controlled Trial (2024)

    Cureus. Gepubliceerd op 22 juni 2024. Volledige open-accesstekst geraadpleegd. Gerandomiseerde placebogecontroleerde studie bij 60 volwassenen; geen statistisch significant groepsverschil tot 24 weken. Kleine studie met één specifiek protocol.

  5. Tenforde et al. Exercise, radial pressure waves, and photobiomodulation for management of non-insertional Achilles tendinopathy in runners (2025)

    BMJ Open Sport & Exercise Medicine. Gepubliceerd in 2025. Driearmige, niet-geblindeerde RCT bij 46 hardlopers met klachten langer dan drie maanden; abstract geraadpleegd. Geen aparte oefening-plus-PBM-arm, waardoor de zelfstandige bijdrage van PBM niet kan worden geïsoleerd.

Geraadpleegd op 27 september 2026.