Weer sporten na een verzwikte enkel

Van pijnvrij lopen naar sportbelasting

Tijdens wandelen wordt je enkel anders belast dan bij een sprint, een abrupte richtingsverandering of een landing. Voor sporthervatting moet je die specifieke belasting weer kunnen verdragen, inclusief de herhaling en duur van een training.

Begin met oefeningen die je aankunt en bouw door naar sportgerichte bewegingen en training. Hoe je enkel daarop reageert, bepaalt welke volgende stap passend is. Een wedstrijd komt verder in die opbouw.[3]

Wat wordt onderzocht?

Het internationale PAASS-model onderscheidt vijf onderdelen voor de beoordeling na een acute verzwikking aan de buitenkant van de enkel:

• Pijn: De klachten tijdens sportbelasting en in de afgelopen 24 uur.
• Enkelfunctie: Beweeglijkheid, spierkracht, uithoudingsvermogen en explosiviteit.
• Vertrouwen: Ervaren stabiliteit en de mate waarin je de sportbewegingen weer aandurft.
• Bewegingscontrole: Balans en positiezin: hoe goed je de stand van je enkel waarneemt en je beweging beheerst.
• Sportprestatie: Springen, wenden, sportspecifieke oefeningen en het kunnen voltooien van een volledige training.[1]

Beoordelen tijdens de opbouw

Tijdens de trainingsopbouw wordt zichtbaar hoe kracht en bewegingscontrole zich houden bij opeenvolgende sportbewegingen. Daarom hoort de beoordeling mee te lopen met de revalidatie, ook wanneer afzonderlijke tests al goed gaan.

Dat is ook de klinische les uit een analyse van zes topsportteams, gepubliceerd in Physical Therapy in Sport in 2026. Alle teams testten onder meer beweeglijkheid, spierfunctie, springen en wendbaarheid. Vertrouwen, positiezin en het voltooien van een hele training waren minder consequent opgenomen. De auteurs adviseren daarom om de beoordeling gedurende de revalidatie te verbinden aan toenemende sportbelasting.

Deze analyse vergelijkt protocollen van topsportteams. Er is niet onderzocht of deze aanpak daadwerkelijk minder nieuwe blessures oplevert. De bevindingen zijn bovendien niet zonder meer overdraagbaar naar recreatieve sporters.[2]

Je sportdoel bepaalt de volgende stap

Benoem bij je afspraak welke training of wedstrijd je wilt hervatten, welke bewegingen al lukken en wanneer je nog pijn of onzekerheid merkt. Daarmee wordt duidelijk welke belasting moet worden onderzocht.

PAASS berust op overeenstemming tussen deskundigen. Het model helpt om de relevante onderdelen te beoordelen, maar geeft geen vaste slaagscore waarmee je jezelf kunt vrijgeven voor een wedstrijd. De bevindingen moeten samen worden gewogen in relatie tot jouw sport.[1]

Wanneer laat je je enkel beoordelen?

Bij direct hevige pijn of moeite met lopen is eerst onderzoek van de blessure nodig. Neem contact op met je huisarts of fysiotherapeut. Twijfel je of je klacht kan wachten, bel dan je huisarts of huisartsenpost; wacht niet op een vrij moment in de online agenda.[3]